• Ekspert Zdrowia

    Działamy z myślą o TobiePrzyjdź, sprawdź
  • Fala uderzeniowa

    Szybka i skuteczna walka z bólemPolecane przez specjalistów
  • Fizjoterapia

    najwyższe umiejętnościnajlepszy sprzęt
  • Kursy

    najlepsi prowadzącynajlepsze kursy
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4

Blizna, bliźnie nierówna. Może być mała (np. po skaleczeniu lub artroskopowym leczeniu),ale również obszerna (np. po zmiażdżeniach, oparzeniach, dużych operacjach). Może być niewidoczna, a także zostawiać widoczny ślad w miejscu, gdzie jej nie chcemy. Jednak niezależnie od rozmiaru, proces jej tworzenia jest podobny w większości przypadków, a konsekwencje płynące z pominięcia jej podczas terapii (co oczywiście zdarzyć się nie powinno), może nieść za sobą przeróżne niepożądane skutki – począwszy od niezadawalających aspektów kosmetycznych, po ograniczenia ruchomości w stawach i przewlekłe dolegliwości bólowe.

Blizna to zmiana powstająca w wyniku procesu gojenia uszkodzonej tkanki.

Gojenie to, a tym samym tworzenie blizny przebiega zwykle w 3 nakładających się na siebie etapach:

  1. FAZA ZAPALNA – bezpośrednio po uszkodzeniu , trwająca ok 7 dni po urazie;
  2. FAZA PROLIFERACJI I ANGIOGENEZY – trwa do około 6-8 tygodni po urazie (w przypadku mniejszych ran, ten czas oczywiście może się skrócić);
  3. FAZA MODELOWANIA I PRZEBUDOWY – trwa niekiedy 2 lata.

To czy tkanka będzie goiła się prawidłowo jest kwestią indywidualną. Jest to proces bardzo złożony i mają na niego wpływ różne czynniki m.in. czynniki genetyczne, wiek, a nawet grupa krwi.

Wyróżniamy kilka typów blizn (wg podziału Mustoe):

  • prawidłowa – jest jasna, perłowa i nie wystaje ponad otaczającą ją skórę;
  • nieprawidłowa – czerwona, powodująca bolesność, świąd, lekko uniesiona ponad obszar otaczającej ją skóry (z biegiem czasu może przybrać płaską i perłową postać);
  • przerosła liniowa – czerwona, lekko wystająca ponad poziom skóry, dająca sporadyczne dolegliwości bólowe, natomiast nie wykraczająca ponad obszar uszkodzenia;
  • przerosła o dużej powierzchni – wypukła, może powodować świąd, np. poparzeniowa;
  • mały bliznowiec (keloid)-ograniczona, swędząca, wypukła, wykracza poza zarys rany;
  • duży bliznowiec – duża, wypukła, bolesna, również wykracza poza zarys rany [1].

Drogi pacjencie. Musisz wiedzieć, że moment, w którym szwy zostają ściągnięte, lub w przypadku mniejszych urazów – gdy jedynie odpada tzw. „strup”, nie jest zakończeniem procesu gojenia tkanki. Przez następne tygodnie, niekiedy lata, tkanka ta wciąż się przebudowuje. Oczywiście im większa, tym bardziej niekorzystne konsekwencje może za sobą nieść. Jednak również te małe, niepozorne na pierwszy rzut oka ślady po urazie, mogą być przyczyną różnych dolegliwości. Przykładem wpływu blizny na funkcje organizmu jest ból odcinka lędźwiowego po cesarskim cięciu lub ograniczenie ruchomości szyjnego odcinka kręgosłupa po operacji usunięcia tarczycy. Dlatego niezbędnym etapem w procesie rehabilitacji po operacjach i urazach jest praca z gojącą się tkanką. Jeśli odczuwamy jakiekolwiek dolegliwości, a posiadamy na swoim ciele blizny (nawet te sprzed kilkunastu lat), warto udać się do specjalisty, który sprawdzi powiązania między nimi, a bólem, a w razie potrzeby zastosuje odpowiednie techniki manualne w celu poprawy funkcjonowania i stanu zdrowia.

Cele terapii blizny:

  • zapobieganie przyrastania blizny do otaczających tkanek, tym samym zapobieganie ograniczeniom ruchomości ( w tym ruchomości stawów) – pamiętajmy, że jeszcze w momencie istnienia szwów po zabiegu, możliwe jest rozpoczęcie rehabilitacji!
  • zapobieganie tworzenia zrostów lub w maksymalnym możliwym stopniu eliminacja już istniejących;
  • przyspieszenie regeneracji tkanki poprzez zwiększenie ukrwienia w miejscu mobilizacji;
  • uelastycznienie i rozluźnienie pogrubiałej tkanki (w przypadku blizn kilkuletnich);
  • rozluźnienie i uelastycznienie mięśni, powięzi i innych tkanek miękkich okolicy blizny.

W związku z powyższym możemy (a nawet powinniśmy) zgłosić się do fizjoterapeuty bezpośrednio po następujących sytuacjach:

  • cesarskim cięciu;
  • operacji powłok brzusznych;
  • oparzeniu;
  • leczeniu laparoskopowym lub artroskopowym;
  • operacji kardiochirurgicznej;
  • operacyjnym leczeniu narządów wewnętrznych (np. nerek, płuc, po operacji na tarczycy);
  • operacji ortopedycznej (np. artroskopii, endoprotezoplastyce, leczeniu złamania otwartego);
  • operacji neurochirurgicznej ( np. kręgosłupa);
  • mastektomii;
  • innych urazach wiążących się z powstawaniem ran;

Przykłady:

Zdjęcie nr. 1 (materiał własny). Kolarz torowy (sprinter) Kamil Kuczyński, rok 2015 – bliznowiec powstały po operacji stabilizacji płytką tytanową złamanego obojczyka (uraz po upadku na torze przy prędkości 80 km/h). Niestety płytka wraz z obojczykiem po pewnym czasie pękły i konieczna była reoperacja, podczas której usunięto również część bliznowca

Zdjęcie nr. 1

Zdjęcie nr 2 (materiał własny) – świeża blizna po ponownej operacji, rok 2015

Zdjęcie nr. 2

Zdjęcie nr 3 (materiał własny) – stan obecny (2018); pomimo usunięcia nadmiaru tkanki, bliznowiec ponownie się utworzył; niestety nie zawsze mamy wpływ na to, czy tkanka zagoi się w pełni prawidłowo. Tworzenie bliznowców jest kwestią osobniczą. Natomiast odpowiednio przeprowadzona rehabilitacja, przywróciła w pełni funkcję uszkodzonej kończyny, mimo przerostu tkanki.

Zdjęcie nr. 3

Zdjęcie nr 4 (materiał własny) – rana/blizna po upadku na torze kolarskim (zielony kolor na ranie to posypka –Dermatol –środek odkażający, osuszający, ściągający i przeciwzapalny). W takim przypadku, tkanki również należy mobilizować.

Zdjęcie nr. 4

Zdjęcie nr 5 i 6 (materiał z archiwum pacjenta) – mężczyzna, lat 22, stan po artroskopowej rekonstrukcji obrąbka stawowego; widoczne rany jeszcze przed ściągnięciem szwów (zdj. nr 5), oraz po (zdj. nr 6, 3 tygodnie po operacji, w takcie rehabilitacji). Mimo rozmiaru, blizny znacznie ograniczają ruchomość tkanek i ich mobilizacja jest integralną częścią rehabilitacji pooperacyjnej.

Zdjęcie nr. 5

Zdjęcie nr. 6

Zdjęcie nr 7 i 8 (materiał z archiwum pacjenta) - mężczyzna, lat 22, rana okolicy guza piętowego, bezpośrednio po szyciu (rok 2015), oraz w chwili obecnej

Zdjęcie nr. 7

Zdjęcie nr. 8

*Zdjęcia opublikowane za zgodą pacjentów.

[1] Witmanowski H, Lewandowicz E, Zieliński T i wsp. Blizny przerostowe i keloidy. Część I. Patogeneza i patomechanizm powstawania. Post Dermatol Alergol 2008, 25(3): 107-115

Paulina Jagodzińska